नेपालको झण्डा कसरी बनाइन्छ

नेपालको झण्डा चौडाइ-उचाइको साधारण अनुपातबाट बनाइँदैन। नेपालको संविधानको अनुसूची १ मा सरल रेखा, चाप र वृत्त प्रयोग गरी २४ क्रमबद्ध चरणको विधि दिइएको छ। यो पृष्ठले त्यो विधि कसरी व्यवस्थित छ भन्ने बुझाउँछ। यसले कानुनी पाठको स्थान लिँदैन।

चार भागमा २४ चरण

स्रोत: नेपालको संविधान २०७२, अनुसूची १ (धारा ८ सँग सम्बन्धित), Constitute Project र नेपाल कानुन आयोगको पाठ।

भाग १: आकार

विधि गाढा रातो कपडाको तल्लो भागमा बायाँबाट दायाँतिर आधार रेखा AB तानेर सुरु हुन्छ। A बाट लम्बरेखा AC उठाइन्छ। यसको लम्बाइ AB र AB को एक तिहाइ जोडेर आउँछ, त्यसैले झण्डा चौडाइभन्दा अग्लो हुन्छ। यी रेखाका अन्य बिन्दु जोडेर माथि-तल दुई त्रिभुजको आकार बन्छ, जसलाई दुई पताका भनिन्छ।

नेपालको झण्डा संसारको एक मात्र राष्ट्रिय झण्डा हो जुन आयत वा वर्ग होइन। अनुसूची १ ले जहाँ बनाए पनि आकार उही राख्छ।

भाग २ र ३: चन्द्रमा र सूर्य

चन्द्रमाको भाग सबैभन्दा लामो हो, २४ मध्ये १३ चरण। नापिएका दूरी र काटिने रेखाबाट बिन्दु तोकिन्छ, अनि अर्धवृत्त र चाप खिचिन्छ। अर्धचन्द्र एक अर्धवृत्त र एक चापबीच पर्छ, र त्यसमा आठ समान र एकैनासे त्रिभुज बनाइन्छ।

सूर्य तल्लो भागमा हुन्छ। एउटा रेखालाई दुई बराबर भाग गरी एउटै केन्द्रबाट दुई वृत्त खिचिन्छ, र बीचको घेरामा बाह्र समान त्रिभुज राखिन्छ। चन्द्रमा र सूर्य सेता छन् र झण्डाको जमिन गाढा रातो छ।

भाग ४: किनारा

किनारा गाढा नीलो हुन्छ र झण्डाका सबै छेउमा जान्छ। यसको चौडाइ विधिमा आएको TN को लम्बाइ बराबर हुन्छ। बाहिरी कुनाका कोण भित्रका जस्तै हुन्छन्। डोरीको सट्टा डण्डीमा झण्डा टाँगिने भए अनुसूची १ ले किनारा विस्तार गरेर खोल बनाउन दिन्छ।

नदेखिने रेखाहरू

विधिका धेरै रेखा र चाप काल्पनिक मार्गदर्शन हुन्। तिनले बिन्दु तोक्न मात्र काम गर्छन् र अर्धचन्द्रको किनारा बाहेक तयार झण्डामा देखिँदैनन्। झण्डाको आकार अनुसूची १ मा तोकिएको छैन, नेपाल सरकारले तोके अनुसार हुन्छ।

संविधानमै किन लेखिएको

झण्डा २०१९ साल पुस १ (१६ डिसेम्बर १९६२) मा तत्कालीन संविधानसँगै अपनाइएको थियो। पूरा विधि संविधानमै लेख्दा जसले बनाए पनि पाठबाट उही झण्डा बन्छ। अहिले झण्डा २०७२ को संविधानको धारा ८ मा र बनाउने विधि अनुसूची १ मा छ। रङ र अर्थ राष्ट्रिय झण्डा र राष्ट्रिय रङ पृष्ठमा छन्।

बारम्बार सोधिने प्रश्नहरू