गाढा रातो

राष्ट्रिय चिन्हको रूपमा औपचारिक हुनुभन्दा धेरै अघिदेखि नै गाढा रातो रंग नेपालभरि सर्वत्र थियो — पुराना मन्दिरका ध्वजामा, गोर्खा राजाहरूका युद्ध झण्डामा, र चाडपर्वका बेला निधारमा लगाइने सिन्दुरे टीकामा। यो त्यस्तो थोरै राष्ट्रिय चिन्हमध्ये एक हो जुन कुनै एउटा वस्तुसँग नभई नेपालले आफ्नै मान्ने लगभग सबै कुरामा दौडिने एउटा रंगसँग जोडिएको छ।

यो रंग कहाँबाट आयो: झण्डा

नेपालको राष्ट्रिय रंग यसको राष्ट्रिय झण्डासँग अभिन्न रूपमा जोडिएको छ। विश्वको एक मात्र गैर-आयताकार राष्ट्रिय झण्डा — हालको झण्डा — १६ डिसेम्बर १९६२ मा गाढा निलो किनारासहितको गाढा रातो क्षेत्रका साथ मानकीकृत गरिएको थियो। झण्डाको आधिकारिक प्रतीकात्मकता अनुसार, गाढा रातोले नेपाली जनताको बहादुरीलाई जनाउँछ, जबकि निलो किनाराले शान्ति र सद्भावलाई जनाउँछ।

नेपालको संविधानले झण्डाको ज्यामितिलाई सटीक गणितीय विवरणमा तोक्छ, तर — केही देशहरूको विपरीत — रंगहरूको आधिकारिक हेक्स वा प्यान्टोन मान परिभाषित गर्दैन। यहाँ देखाइएका छटाहरू झण्डालाई डिजिटल रूपमा पुनरुत्पादन गर्न सामान्यतया प्रयोग गरिने हुन्, कानुनी रूपमा तोकिएको मानक होइन।

स्रोत: नेपालको संविधान, अनुसूची १; नेपाल सरकारको झण्डा विशिष्टता

किन गाढा रातो: रंगपछाडिको अर्थ

गाढा रातो रंगले सदियौंदेखि नेपालमा उही मूल अर्थ बोकेको छ: बहादुरी, साहस र विजय। यो १८औं शताब्दीमा नेपालको एकीकरणका बेला गोर्खा राजाहरूले प्रयोग गरेका रातो युद्ध ध्वजासम्म फर्किन्छ, जब रातो कपडा एक सिपाहीको युद्धमा देखाइएको साहसको दृश्य चिन्हको रूपमा फहराइन्थ्यो। व्यापक हिन्दू परम्परामा, त्रिकोणाकार रातो पताका रामायण र महाभारतको युगदेखि नै विजयसँग जोडिएको छ।

गाढा रातो नेपालको राष्ट्रिय फूल लालीगुराँसको ठ्याक्कै त्यही छटा पनि हो — यही कारणले गर्दा झण्डा, फूल र राष्ट्रिय रंगलाई प्रायः सँगै वर्णन गरिन्छ।

स्रोत: नेपालको झण्डाको इतिहास, नेपाल सरकारका सांस्कृतिक अभिलेखहरू

नेपाली जीवनमा गाढा रातो कहाँ देखिन्छ

गाढा रातो झण्डाको डण्डामा मात्र सीमित छैन — यो नेपालभरिको दैनिक र धार्मिक जीवनमा बुनिएको छ।

प्रायः सोधिने प्रश्नहरू